Da li se prilikom odlaska na sedždu prvo spuštaju koljena ili ruke

Izabraće ono što mu je lakše. Ovaj stav zastupala je skupina islamskih učenjaka, od kojih su: Katade, Malik (u jednoj predaji od njega), Ahmed (u jednoj predaji od njega) Nevevi, Ibn Tejmijje i drugi. Od današnjih učenjaka: Ibn Baz (iako je smatrao da je preče da se spuštaju koljena prije. Pogledaj: ''Medžmu'ul-fetava Ibn Baz'', 11/151-152), Sulejman Ulvan, Abdullah ibn Fevzan, Abdulaziz Tarifi, i drugi. (Pogledaj: ''Šerhu Mukiza'', str. 28, od Sulejmana Ulvana, ''Sifetu salatin-Nebijj'', str. 130, od Tarifija) Svoj stav su gradili na tome što se ništa vjerodostojno ne prenosi od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, po tom pitanju.

Zahvala Allahu, dželle dželaluhu, Gospodaru svih svjetova. Donosimo salavat i selam na Allahovog poslanika Muhammeda, njegovu časnu porodicu, ashabe, i sve istinske sljedbenike do Sudnjega dana. Islamski učenjaci po ovom pitanju imaju tri mišljenja:

Prvo mišljenje

Da se koljena spuštaju prije ruku. Ovaj stav zastupala je većina islamskih učenjaka (kao što to kažu imami Tirmizi, Begavi, Ibn Redžeb i drugi. Pogledaj: ''Sunen Tirmizi'', 2/56, kod hadisa br. 268, ''Šerhu-sunne'', 3/134, i ''Fethul-Bari'', 5/91.), od kojih su: Ibrahim en-Nehai, Muslim ibn Jesar, Ebu Kilabe, Muhammed ibn Sirin, Sufijan es-Sevri, Ebu Hanife, Abdullah ibn Vehb, Šafija, Ahmed ibn Hanbel, Ishak ibn Rahuje, Ibn Huzejme, Ibnul-Munzir, Tahavi, Hattabi, Hazimi, Ibnul-Kajjim, Ibnu Abdul-Hadi i drugi. (Pogledaj: ''Musannef'', 1/263, od Ibn Ebi Šejbe, ''Mebsut'', 1/11, od Muhammeda Šejbanija, ''Evsat'', 4/375, od Ibnul-Munzira, ''Sahihu Ibn Huzejme'', 1/319, ''Šerhu me'anil-asar'', 1/255 od Tahavije, ''Šerhu Sahihil-Buhari'', 2/422, od Ibn Bettala, ''Šerhul-kebir'', 1/554, i ''El-Mugni'', 1/589, od Ibn Kudame, ''Zadul-me'ad'', 1/223, od Ibnul-Kajjima, ''Tenkihu-tahkik'', 1/401, od Ibn Abdul-Hadija, ''Fethul-Bari'', 5/91, od Ibn Redžeba, ''Šerhu Sunen Ebi Davud'', 4/23, od Ajnija, ''Nejlul-evtar'', 4/275, od Ševkanija.) To je zvanični stav u hanefijskom (Pogledaj: ''Mebsut'', 1/11, od Muhammeda Šejbanija, ''Beda'ius-sanai'', 1/210, od Kasanija, ''Muhitul-burhani'', 2/55, od Burhanuddina ibn Maze, ''Mebsut'', 1/57, od Serhesija, ''Tebjinul-hakaik'', 1/116, od Zejleija, ''Behrur-raik'', 1/335, od Ibn Nudžejma, ''Hašijetu Ibn Abidin'', 1/497-498, ''Multekal-ebhur'', 1/146, od Šihizade, ''El-Lubab'', 1/37, od Gunejmija), šafijskom (Pogledaj: ''Umm'', 1/113, od imama Šafije, ''Šerhul-kebir'', 3/472, od Rafi'ija, ''El-Muhezzeb'', 1/75-76, od Širazija, ''El-Vesit'', 2/140, od Gazalija, ''Medžmu'a'', 3/421, od Nevevija, ''Menhedžut-tulab'', 1/11, od Zekerijja Ensarija, ''El-Havil-kebir'', 2/285, od Maverdija), i hanbelijskom mezhebu (Pogledaj: ''Šerhul-kebir'', 1/554, i ''El-Mugni'', 1/589, od Ibn Kudame, ''Šerhu Zerkeši 'ala muhtesaril-Hireki'', 1/181, ''El-Furu'u'', 2/200, od Ibn Mufliha, ''Insaf'', 2/48, od Merdavija, ''Keššaful-kana'a'',1/391, od Buhutija, ''Menarus-sebil'', 1/133, od Ibn Davejjana). Najvjerodostojnije na čemu su zasnivali svoj stav je hadis koji prenosi Šerik od Asima ibn Kulejba, od njegovog oca, od Vaila ibn Hudžra, radijallahu anhu, da je rekao: "Vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kada bi činio sedždu da spušta svoja koljena prije ruku, a kada bi se dizao, podigao bi ruke prije koljena." [Hadis su zabilježili imami: Ebu Davud (838), Nesai (1089), Tirmizi (268), i Ibn Madže (882) u''Sunenima’', Ibn Huzejme (626), i Ibn Hibban (1912) u''Sahihima’', Darimi (1320), i Darekutni (1/345) u''Sunenima’' i drugi.] Hadis su vjerodostojnim ocijenili: Ibn Huzejme, Ibnul-Munzir, Ibn Hibban, Hakim, Tahavi, Begavi, Ibnul-Kajjim, Zehebi, Ibnul-Mulekkin, i drugi. (Pogledaj: ''Sahihu Ibn Huzejme'', 1/318, ''Evsat'', 4/375, od Ibnul-Munzira, ''Sahih Ibn Hibban'', 5/237, ''Mustedrek 'ala Sahihajn'', 1/349, od Hakima, ''Šerhu me'anil-asar'', 1/255, od Tahavije, ''Šerhus-Sunne'', 3/134, od Begavija, ''Zadu-me'ad'', 1/230, od Ibnul-Kajjima, ''Bedrul-munir'', 3/657, od Ibnul-Mulekkina) Ali ispravno je da je ovaj hadis daif – slab, kao što su to zastupali imami: Buharija, Tirmizi, Nesai, Ibn Ebi Davud, Darekutni, Bejheki, Ibn Redžeb, Ibn Hadžer, Hazimi, Ibn Sejjidi-Nas, Mubarekfuri, Albani, i drugi (Pogledaj: ''Ilelu Tirmizi kebir'', 1/70, ''Sunenu-Darekutni'', 1/345, ''Sunenul-kubra'', 2/99, od Bejhekija, ''Tenkihu-tahkik'', 1/399, od Ibn Abdil-Hadija, ''Fethul-Bari'', 5/89-90, i ''Šerhu ileli Tirmizi'', 1/33, od Ibn Redžeba, ''Bedrul-munir'', 3/656, od Ibnul-Mulekkina, ''Telhisul-Habir'', 1/617, i ''Bulugul-meram'', br. 310-312, od Ibn Hadžera, ''Nejlul-evtar'', 4/273-281, od Ševkanija, ''Tuhfetul-ahvezi'', 2/117-119, od Mubarekfurija, i ''Irvaul-galil'', 2/75, od Albanija), zbog ravije Šerika ibn Abdullaha el-Kadija, koji se izdvojio u prenošenju ovog hadisa.

● Kaže imam Ebu Zur'a er-Razi o njemu: "Mnogo je griješio..."

● Kaže imam Ebu Hatim: "Imao je grešaka.“ (Pogledaj: ''Tehzibu-tehzib'', 4/295, odIbnHadžera)

● Kaže imam Tirmizi: "Šerik ibn Abdullah imao je mnogo grešaka.“ (Pogledaj: ''IleluTirmiziel-Kebir'',i/69.)

● Kaže imam Darekutni: "Šerik nije jak prenosilac u hadisima sa kojima se izdvoji.“ (Pogledaj: ''Sunenu-Darekutni'', 1/345.)

● Kaže imam Bejheki: "Većina učenjaka nije uzimala kao dokaz hadise koje on prenosi.“ (Pogledaj: ''Sunenul-kubra'', 10/271, odBejhekija.)

● Kaže Dževheri: "Pogriješio je u četiri stotine hadisa.“ (Pogledaj: ''Tehzibu-tehzib'', 4/295, odIbnHadžera)

● Kaže hafiz Ibn Hadžer: "Mnogo je griješio, njegovo pamćenje se poremetilo kada je postao kadija u Kufi...“ (Pogledaj: ''Tekribu-tehzib'', 1/417, odIbnHadžera)

Učenjaci koji zastupaju prvo mišljenje zasnivali su svoj stav, pored spomenutog hadisa, i na tome što se vjerodostojno prenosi od vođe pravovjernih Omera ibnul-Hattaba, radijallahu anhu, da je tako postupao (Pogledaj: ‘'Musannef'', 1/263, od Ibn Ebi Šejbe), također se isto prenosi i od njegovog sina Abdullaha ibn Omera, radijallahu anhuma. Taj stav se prenosi i od učenika Abdullaha ibnu Mes'uda, radijallahu anhu. (Pogledaj: ''Musannef'', 1/264, od Ibn Ebi Šejbe, i ''Fethul-Bari'', 5/91, od Ibn Redžeba). Ibrahim en-Nehai prezirao je da se spuštaju ruke prije koljena, i govorio bi: "To ne radi osim onaj ko je lud!“ (Pogledaj: ''Musannef'', 1/263, od Ibn Ebi Šejbe, i ''Fethul-Bari'', 5/91, od Ibn Redžeba) Od današnjih učenjaka ovaj stav zastupaju: Ibn Baz, Ibn Usejmin, Atijje Salim, Abdullah Džibrin, Salih Fevzan, Abdullah Fevzan i drugi. (Pogledaj: ''Medžmu'ul-fetava Ibnu Baz'', 11/151-152, ''Šerhul-mumti'a'', 3/110-113, od Ibn Usejmina, ''Šerhu Bulugil-meram'', 66. predavanje od Atijje Salima, ''Šerhu ehseril-muhtesarat'', 7. predavanje od Ibn Džibrina, ''Munteka min fetava Fevzan'', 3/20, ''Ahkamu huduril-mesadžid'', str. 164, od Abdullaha Fevzana)

Drugo

mišljenje

Da se ruke spuštaju prije koljena. Ovo mišljenje zastupala je skupina islamskih učenjaka, od kojih su: Hasan el-Basri, Malik ibn Enes, Ahmed ibn Hanbel (u jednoj predaji od njega,) Evzai, Ibn Hazm, Ebu Bekr Ibnul-Arabi, Ibn Sejjid Nas, Turkumani i drugi. (Pogledaj: ''Musannef'', 1/263, od Ibn Ebi Šejbe, ''Evsat'', 4/375, od Ibnul-Munzira, ''El-Muhalla'', 4/129, od Ibn Hazma, ''Šerhul-kebir'', 1/554, i ''El-Mugni'', 1/589, od Ibn Kudame, ''Dževheru-nekijj'', 2/100, od Turkumanija, ''Fethul-Bari'', 5/91, od Ibn Redžeba, ''Tuhfetul-ahvezi'', 2/121, od Mubarekfurija) To je i zvanični stav u malikijskom (Pogledaj: ''Bidajetul-mudžtehid'', 1/138, od Ibn Rušda, ''Et-Tadžu wel-iklil'', 1/541, od Abderija, ''Ez-Zehire'', 2/195, od Karafija, ''Džami'ul-ummehat'', str. 97, od Ibn Hadžiba, ''Hašijetu Adevi'', 1/337, ''Mevahibul-dželil'', 2/247, od Hitab Ru'inija, ''Fevakihu-devani'', 1/467, od Nefravija, ''Šerhul-kebir'', 1/250, od Derdira, ''Semeru-dani'', str. 110, Saliha Ezherija, ''Minahul-dželil'', 1/263, od Ulejša) i zahirijskom mezhebu (Pogledaj: ''El-Muhalla'', 4/129, od Ibn Hazma). Najvjerodostojnije na čemu su zasnivali svoj stav je hadis koji prenosi Muhammed ibn Abdullah ibn Hasan od Ebu Zinada, od E'aredža, a on od Ebu Hurejre, radijallahu anhu, da je rekao Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem: "Kada neko od vas čini sedždu neka se ne spušta kao što se spušta deva, neka spusti ruke prije koljena." [Hadis su zabilježili: imami Ahmed (8955) u ''Musnedu'', Ebu Davud (840), Nesai (1091), Tirmizi (269), Darekutni (1/344), i Darimi (1321) u''Sunenima'', Bejheki (2739) u''Sunenul-kubra'' i drugi.] Hadis su vjerodostojnim ocijenili: Ibnul-Dževzi, Nevevi, Munziri, Ibn Hadžer, Ibnul-Mulekkin, Sujuti, Ševkani, Mubarekfuri, Ahmed Šakir, Albani i drugi. [Pogledaj: ''Tahkik'', 1/388, od Ibnul-Dževzija, ''Hulasatul-ahkam'', 1/403, od Nevevija, i kaže da je lanac prenosilaca ovog hadisa dobar, ''Bulugul-meram'', br. 310-312, od Ibn Hadžera, ''Tejsir bi šerh džami'i-sagir'', 1/207, od Munavija, ''Nejlul-evtar'', 4/280-281, od Ševkanija, ''Tuhfetul-ahvezi'', 2/120, od Mubarekfurija, ''El-Muhalla'', 4/129, od Ibn Hazma sa obradom Ahmeda Šakira, ''Irvaul-galil'', 2/78, od Albanija] Međutim, ispravno je da je i ovaj hadis daif – slab, kao što su to zastupali imami: Buharija, Tirmizi, Ibn Adijj, Darekutni, Tahavi, Bejheki, Hamza Kinani, Ibn Abdul-Hadi, Zehebi, Ibn Redžeb, Munavi, i drugi (Pogledaj: ''Tarihul-kebir'', 1/139, od Buharije, ''Džami'u-sunen'', 2/58, br. 269, od Tirmizija, ''Kamil fi du'afa'', 6/238, od Ibn Adijja, ''Sunenul-kubra'', 2/100, od Bejhekija, ''Tenkihu-tahkik'', 1/401, od Ibn Abdul-Hadija, ''Tenkihu kitabi tahkik'', 1/168, od Zehebija, ''Fethul-Bari'', 5/89-90, od Ibn Redžeba, ''Tejsir bi šerh džami'i-sagir'', 1/207, od Munavija, ''Muhteleful-hadis inde imam Ahmed'', 1/465-466, od Abdullaha ibnu Fevzana), zbog ravije Muhammeda ibn Abdullaha ibnul-Hasana, koji se izdvojio u prenošenju ovog hadisa od Ebu Zinada, a to se ne prima od njega zbog nedovoljne pouzdanosti.

● Kaže imam Buharija o njemu: "Niko pored njega nije prenio ovu predaju od Ebu Zinada, i ne znam da li je slušao hadise od Ebu Zinada ili ne.“ (Pogledaj: ''Tarihul-kebir'', 1/139, od Buharije)

● Kaže imam Ibn Adijj: "Nije slušao hadise od Ebu Zinada.” (Pogledaj: ''Kamil fi du'afa'', 6/238, od Ibn Adijja i ''Muhteleful-hadis inde imam Ahmed'', 1/465, od Abdullaha ibn Fevzana)

Hadis ima i drugih prigovora, ali zadržat ćemo se na ovoj mahani zbog skučenosti prostora. Svoj stav su, pored hadisa, zasnivali i na tome što se vjerodostojno prenosi od Abdullaha ibn Omera, radijallahu anhuma, da je tako postupao. [Predaju je spomenuo imam Buharija u svome''Sahihu'' bez lanca prenosilaca. Pogledaj: ''Fethul-Bari'', 2/375, od Ibn Hadžera. Sa spojenim lancem prenosilaca bilježi je Ibn Huzejme u ''Sahihu'' (627)]

● Kaže imam Evzai: "Zatekao sam ljude da spuštaju ruke prije koljena.“ (Pogledaj: ''Mesail'', 1/147/1,  od Mervezija, sa vjerodostojnim senedom do imama Evzaija kao što spominje šejh Albani u ''Sifetu salatin-Nebijj'', str. 122.)

● Kaže Ibn Ebi Davud: "To je stav sljedbenika hadisa.“ (Govor Ibn Ebi Davuda nisam našao sa senedom do njega, ali ga spominju mnogi učenjaci u svojim djelima. Pogledaj: ''Nejlul-evtar'', 4/275, od Ševkanija, i ''Tuhfetul-ahvezi'', 2/119, od Mubarekfurija)

● Od današnjih učenjaka ovaj stav zastupaju: Mubarekfuri, Albani, Muhammed Muhtar Šenkiti i drugi. (Pogledaj: ''Tuhfetul-ahvezi'', 2/124, od Mubarekfurija, ''Sifetu salatin-Nebijj'', str. 122, od Albanija, ''Šerhu zadil-mustekni'a'', 41. predavanje od šejha Šenkitija)

Treće mišljenje

Da će izabrati ono što mu je lakše. Ovaj stav zastupala je skupina islamskih učenjaka, od kojih su: Katade, Malik (u jednoj predaji od njega), Ahmed (u jednoj predaji od njega) Nevevi, Ibn Tejmijje i drugi. (Pogledaj: ''Musannef'', 1/263, od Ibn Ebi Šejbe, ''Medžmu'a'', 3/421, od Nevevija, ''Medžmu'ul-fetava Ibn Tejmijje'', 22/449, ''Fethul-Bari'', 5/91, od Ibn Redžeba, ''Fethul-Bari'', 2/376, od Ibn Hadžera, ''Mevahibul-dželil li šerhi muhtesaril-Halil'', 2/247, od Hitab Ru'inija) Od današnjih učenjaka: Ibn Baz (iako je smatrao da je preče da se spuštaju koljena prije. Pogledaj: ''Medžmu'ul-fetava Ibn Baz'', 11/151-152), Sulejman Ulvan, Abdullah ibn Fevzan, Abdulaziz Tarifi, i drugi. (Pogledaj: ''Šerhu Mukiza'', str. 28, od Sulejmana Ulvana, ''Sifetu salatin-Nebijj'', str. 130, od Tarifija) Svoj stav su gradili na tome što se ništa vjerodostojno ne prenosi od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, po tom pitanju. Na to ukazuje i to što se od ashaba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, prenosi da su postupali i po jednom i po drugom mišljenju, što ukazuje da se o tome ne prenosi ništa posebno od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, jer bi ashabi bili prvi koji bi po tome postupali i na to podsticali. I ovo je najispravnije i preferirajuće mišljenje, a Allah, dželle šanuhu, najbolje zna.